Metretül nedir, metreden farkı ne?
Metretül, bir uzunluk birimidir ama perde sektöründe özel bir anlam taşır: perdenin pileli eninin metre karşılığı. 200 santimlik bir korniş için 1:2,5 pileyle pileli en 500 santimdir; yani perde 5 metretüldür. Kornişin kendi uzunluğu ise 2 metredir.
Bu ayrım, sektöre yeni girenlerin en çok karıştırdığı konudur. "Perdeniz kaç metre" sorusu üç farklı cevabı olan bir sorudur: kornişin uzunluğu mu, kumaşın metrajı mı, yoksa metretül mü? Teklifte birimin yazılı olmaması, bu üç rakamdan hangisinin konuşulduğunu belirsiz bırakır.
Metretül biriminin kullanılmasının sebebi maliyet gerçeğidir. Aynı kornişe 1:2 pileyle de 1:3 pileyle de perde dikilebilir; ikincisi yüzde elli daha fazla kumaş ve işçilik ister. Korniş metresi üzerinden fiyatlamak, dolgun perdeyi yapan atölyeyi zarara sokar.
Dikim ücretinin metretül üzerinden alınmasının mantığı da budur: atölyenin diktiği kumaş, korniş boyu kadar değil pileli en kadardır. 300 santimlik korniş için 1:3 pileyle dikilen bir perdede atölye 900 santimlik iş yapar.
Stor ve zebrada neden metrekare kullanılır?
Stor ve zebra perdede pile yoktur; kumaş düz olarak boruya sarılır. Dolayısıyla dolgunluk diye bir maliyet kalemi de yoktur. Kumaş, perdenin kapladığı alan kadar tüketilir ve fiyatın alan üzerinden verilmesi maliyet gerçeğine birebir uyar.
Bu ürünlerde ikinci bir maliyet katmanı vardır: kasa, mekanizma, alt profil ve montaj. Bunlar alandan bağımsızdır — küçük bir storun mekanizması büyük olanla neredeyse aynıdır. Bu yüzden sektörde minimum metrekare kuralı uygulanır ve alanı 1,5 m²'nin altında kalan perdeler o eşik üzerinden fiyatlanır.
Minimum m² kuralı, metrekare fiyatının küçük ölçülerde neden yüksek göründüğünü de açıklar. 0,8 m²'lik bir stor 1,5 m² üzerinden fiyatlandığında, gerçek metrekare başına ödenen tutar neredeyse iki katına çıkar. Bu bir haksızlık değil, sabit maliyetlerin yansımasıdır.
Karşılaştırma yaparken bu kuralın uygulanıp uygulanmadığını sormak gerekir. Minimum kuralı olmayan bir teklif küçük ölçülerde ucuz görünür; ancak çoğu tedarikçi bu kuralı zaten uygular ve fiyatı sonradan düzeltir.
Aynı birim fiyat, farklı ölçüde neden tersine döner?
Metrekare boya bağlıdır, metretül ise bağlı değildir. Bu tek fark, iki birimin farklı ölçülerde yer değiştirmesinin sebebidir.
Alçak ve geniş bir perdede — örneğin 300 × 150 santim — metrekare 4,5 m², metretül ise 1:2,5 pileyle 7,5 mtül olur. Metretül sayısı metrekareden büyük olduğu için, benzer birim fiyatlarda metrekare üzerinden verilen teklif daha uygun çıkar.
Yüksek ve dar bir perdede — 150 × 300 santim — durum tersine döner: metrekare yine 4,5 m² ama metretül 3,75 mtül'e iner. Bu kez metretül üzerinden verilen teklif öne geçer.
Pratik sonuç şudur: hangi birimin uygun olduğu, ölçüye ve pile katsayısına göre değişir. Bir tedarikçinin "biz metrekare çalışıyoruz" demesi, her işte daha uygun olduğu anlamına gelmez. Her iş için ayrı hesaplamak gerekir; bu aracın işi tam olarak budur.
Teklifte birim nasıl okunmalı?
İyi hazırlanmış bir teklifte her satırın birimi yazılıdır: "Fon perde, 8 mtül", "Zebra perde, 3,2 m²", "Korniş, 3,5 m", "Montaj, götürü". Birim yazılmadığında müşteri yalnızca toplam rakamı görür ve iki teklifi kapsam farkını göremeden karşılaştırır.
Birim kadar önemli olan, miktarın neye göre yazıldığıdır. Metretül satırında yazılan miktar pileli en olmalıdır; korniş boyu yazıldığında rakam düşük görünür ama birim fiyat yüksek olmak zorunda kalır ve müşteri neyi karşılaştırdığını anlayamaz.
Kumaş ayrı satır olarak veriliyorsa oradaki birim metredir ve miktar, fire dahil kumaş metrajıdır — metretül değil. Bir teklifte hem metretül hem metre geçebilir; ikisinin farklı satırlarda ve farklı miktarlarla görünmesi normaldir.
Müşteri iki teklifi karşılaştırmak istediğinde en pratik yöntem, her ikisini de toplam üzerinden değil kapsam üzerinden okumaktır: hangi kumaş, hangi pile, astar var mı, korniş dahil mi, montaj dahil mi. Birim dönüşümü bu kontrolden sonra anlamlı hâle gelir.
